Atılım Avrupa
İsviçre Sendikalar Federasyonu’nun (SGB) çağrısıyla başta Zürih, Cenevre, Basel, Lozan, Bern ve Lugano olmak üzere yaklaşık 25 şehirde eylemler düzenlendi. SGB “Geri dönüş yok, daha fazla eşitlik için birlikte” sloganıyla düzenlediği eylemlere binlerce kadın, LGBTI+ ve çocuğun katıldığı eylemler canlı ve bir o kadar da renkli geçti.
İsviçre’de her yıl 14 Haziran kadın grevinin yıl dönümünde gerçekleştirilen eylem ve etkinliklerle kadınlar taleplerini bu yıl da dile getirdi. Bu taleplerin başında eşit ücret geliyor. Özellikle kadınların yoğun olarak çalıştıkları işlerde 4 bin 500 frank olan ücretin (staj yapanlar için 5 bin frank) olması talep ediliyor. Ayrıca çalışma koşullarının iyileştirilmesi talebi de yer alıyor.
Genç kadın örgütü ZORA’nın da katıldığı eylemlerde grevci kadınlar, sosyal hakların azaltılmasını ve kadınların her geçen gün daha da yoksullaşmasını protesto etti ve aynı zamanda kadınlara yönelik artan şiddete ve cinsiyetçi uygulamalara karşı çıktı. Kadınlar “bedenimiz üzerinde başkalarının karar vermesi ve yaptığımız işlerin yok sayılması canımıza tak etti artık. Kararlılığımızı göstereceğiz” dedi.
Grev öncesi, “ev işlerini yapmayı bırakıp, çalıştıkları işyerlerinde işi bırakıp greve” gelmeleri yönünde çağrılar yapıldı. Kadınlar, “bizden beklenen hiçbir şeyi yerine getirmeyeceğiz, kimseye mecburiyetten gülümsemeyeceğiz, kibar olmayacağız, kahve ikram etmeyeceğiz, çocukları babalarıyla birlikte onların işyerlerine yollayacağız” sözleriyle grevi ne kadar önemsediklerini dile getirdi.
BASEL
Basel’de “şiddeti adlandırın, öfkeyi kanalize edin, direnişte birleşin” sloganıyla yaklaşık 7 bin kişi Barfüsserplatz’da bir araya geldi. Burada yürüyüşe geçen kadınlar yaklaşık 2 saat boyunca trafiği durdurdu ve Kaserna alanına kadar yürüyüş devam etti. Sendikaların, Filistinli grupların, birçok kadın örgütünün yanı sıra SKB de kadın grevi eyleminde yerini aldı. Kadınların ağırlıklı olarak mor kıyafetler ve aksesuarların yanı sıra pankartlarda da mor renk hakimdi.
“Kadınlar birleştiğinde, özgürlük elde edilir” pankartların yanı sıra sayısız mor poster ve balonlarla yürüyen kadınlar, sık sık “jin jiyan Azadi” sloganı attı.
BERN
İsviçre’nin başkenti Bern’de binlerce kadın, kadın cinayetlerine ve düşük ücrete karşı protesto eylemi gerçekleştirdi. Havanın çok sıcak olmasına rağmen yaklaşık 35 bin kişi “feminist greve” katıldı.
Akşam geç saatlere kadar lezbiyen örgütü LOS, iklim grevi, Kapsayıcılık Girişimi, Kadınlar için Federal Komisyon ve Bern Kadın Dayanışması gibi örgüt ve kurumların etkinliği olacak. Ayrıca müzik dinletileri de programda yer alacak.
Bern’de yapılan konuşmalarda, aile içi şiddetin arttığı ve şiddetin genellikle nesilden nesile aktarıldığını, kadınların tarih boyunca defalarca hem devlet şiddetinin hem de kadın düşmanlığının kurbanı oldukları ve olmaya devam ettikleri vurgulandı.
Eylemciler Bundesplatz’da #MeToo hareketinin marşını söyledi. İtalyanca, İspanyolca ve birçok feminist şarkılar hep bir ağızdan söylendi.
ZÜRİH
Zürih’te kadınlar, Rudolf Brun Köprüsü’nden Helvetiaplatz’a kadar yürüdüler. Burada da kadınlar, ataerkillik, ücret eşitsizliği, kadınlara yönelik şiddet gibi konuları gündeme taşıdılar. Eyleme yaklaşık 55 bin kişi katıldı.
Feminist grev kolektifi, Rudolf Brun Köprüsü gibi Helvetiaplatz’a da yeni bir isim verdi: “Ni Una Menos Meydanı.” Bu İspanyolca “bir kişi daha eksilmeyeceğiz” anlamına geliyor.
Eylemlerde, sık sık Filistin halkıyla dayanışma ve Jin Jiyan Azadi sloganları atıldı.
2027 BAKIM GREVİ KAMPANYASI BAŞLATILDI
Zürih Feminist Grev Kolektifi, 2027’de ülke çapında bir bakım grevi için bir kampanya başlattı. “Umursuyor musunuz?” sloganıyla düzenlenecek grev, İsviçre genelindeki çeşitli kadın kurumları tarafından da desteklenecek.
Grevin tam iki yıl sonra, 14 Haziran 2027 Pazartesi günü gerçekleşmesi planlanıyor. Bunun nedeni ise çok fazla ön hazırlık gerektiriyor olması ve 14 Haziran 2026’nın pazar gününe denk gelmesi.
Grev kolektifi yayımladığı bildiride, “2027’de çalışmayı bırakacağız ve bakım işi artık yapılmadığında topluma ne olacağını göstereceğiz” sözleri yer aldı.
Dünya çapında ücretli bakım çalışanlarının üçte ikisi kadın. İsviçre’de kadınlar, haftada 32 saate denk gelen ücretsiz ev işlerinin üçte ikisini yapıyor. Erkekler 22 saat yapıyor. İsviçreli büyükannelerin neredeyse yarısı torunlarına haftada en az bir kez bakıyor. Grev kolektifine göre büyükbabalar için bu rakam üçte birden biraz daha az.
Eylemde, “Çalışmaya evet, ama bu koşullar altında değil,” adil ücret, daha fazla zaman, daha iyi çalışma koşulları, sosyal güvenlik ve büyük ölçüde görünmez olan bakım işi için görünürlük talepleri yükseltildi.
ÜCRET EŞİTSİZLİĞİ DEVAM EDİYOR
İsviçre Sendikalar Federasyonu, işverenleri ve politikacıları, harekete geçmeye çağırdı.
Sendika federasyonuna göre, kadınlar erkeklerden ortalama ayda 1.364 CHF daha az kazanıyor. İş gücünün ağırlıklı olarak kadın olduğu mesleklerde ve sektörlerde, çalışanlara daha az ücret ödenmeye devam ediyor ve her iki kadından biri işyerinde cinsel tacize uğruyor.
14 HAZİRAN 1991 YILINDA NE OLMUŞTU?
İsviçre’deki 14 Haziran grevleri, ilk kez 1991 yılında kadınların eşitlik talepleriyle gerçekleştirildi. 1981’de İsviçre Anayasası’na eklenen eşitlik maddesinin uygulanmasını isteyen kadınlar, bu maddenin yasal güvence altına alınmaması nedeniyle sokaklara döküldü.
