Alman otomotiv sanayisi bugün, kapitalist sistemin yapısal çelişkilerinin ve emperyalist rekabetin somut bir tezahürü olarak derin bir krizin içine girmiş durumda. BMW, Mercedes-Benz ve Volsvagen gibi dev firmaların kârları gerilerken, bu durum aynı zamanda Avrupa işçi sınıfı üzerinde daha yoğun hak gaspları ve baskıyı arttıran bir unsura dönüşüyor.
Öncelikle, bu devlerin kârlılıklarındaki düşüş kapitalizmin temel çelişkisini ortaya koyuyor: sermaye birikimi ile kapitalist rekabet arasındaki gerilim. Üç büyük Alman üreticinin genel geliri geçen yıl yüzde 2,8 oranında düştü, oysa diğer büyük otomotiv şirketlerinin toplam geliri artış gösterdi.
Emperyalist üretim ilişkileri içerisinde rekabet faktörü önemli bir unsur olarak karşımıza çıkıyor. Alman üreticiler, Çinli elektrikli araç üreticileri ile maliyet, fiyat ve teknoloji açısından ağır bir rekabet içerisinde. Çinli firmalar, lityum ve pil tedarik zincirinde avantaj sahibiyken, Alman sermayesi bu alanda baskı altında kalıyor ve Alman otomotiv sermayesi hem üretim hem pazar açısından daha kırılgan bir yapısal krizin içerisine sürükleniyor.
Rekabet tarafında dezavantajlı olan Almanya; bu dönüşümü sağlama konusunda pozisyonunu değiştirme şansına sahip değil. Meselenin bu yapısal nedenleri dışında; yeni teknolojinin teknik imkanlarına ulaşma, ucuz iş gücü ve sermaye yatırımı tarafında da Alman burjuvazisini çözümsüz bırakıyor. Avrupa ana kıtasındaki azalan kârlar, sermaye ve emek süreçlerini piyasa ilişkileri içerisinde yan yana gelme imkanlarını ortadan kaldırırken; genel kâr kütlesi içerisinde ücretliler sınıfının aldığı payı günden güne düşürerek büyüme rakamlarını korumaya çalışırken, genel sermayeyi merkezileştirme eğiliminden kaynaklı kriz etkisiyle finansallaşma ve rekabet içerisinde küçülme ve iflaslar yoluyla daralmaya itiyor.
Kapitalist iktisadi formun kendi iç çelişkileri, Alman ekonomisinin de çelişkilerine tam bu noktada dönüşüyor. Değişen koşullara intibak edemeyen her ulusal ve uluslararası ölçekteki ekonomik yapı; rekabette dezavantajlı pozisyona düştüğü durumda kârlarını koruyabilmek adına işçi sınıfının boynuna kemer dolamak zorundadır. Kârların korunabilmesi; bunu başarabilmesine bağlıdır. Bu yönüyle enflasyon yoluyla yoksullaştırma, kamu kaynaklarını burjuvazi adına onun devletinin kendi sınıf çıkarlarına tahsisi, orta sınıfların hızlı bir şekilde mülksüzleştirilmesi ve rekabete intibak edemeyen işletmelerin finansallaştırma ve borç yoluyla iflası hep bu planlamanın muhtemel sonuçlarıdır.
Avrupa Birliği’nin ekonomik lokomotifi pozisyonundaki Almanya’nın, seri firma iflaslar yoluyla güçten düştüğü koşullar altında ana taşıyıcısı ve artı değer transferindeki motor güçleri olan otomotiv sanayi rekabet gücünü kaybediyor. Bu durum, Avrupa işçi sınıfı içerisinde de ekonomik ve toplumsal temelli mücadelelerin kapısını ardına kadar açacaktır. Sonuç olarak, Alman otomotiv sektöründeki erime sadece bir endüstriyel daralma değil; kapitalist sistemin yeniden düzenlenmesi, sermayenin küresel rekabet baskısı ve işçi sınıfına yönelik yeniden sömürü stratejilerinin keskinleştiği bir dönemin yansımasıdır.
Alman otomotiv sanayisindeki bu kriz, sermaye sınıfı için işçi sınıfına yeni prangalar eklemek için bir fırsat yaratırken, tersinden Alman ve Avrupa işçi sınıfı için yeni, zorlu ve militan mücadelelerin yaratıcısı olacak tarihsel bir eşiğe de işaret edebilecek güçtedir.
* Atılım Gazetesinin Avrupa Eki’nin (atilimavrupa1994@gmail.com) 21 Kasım 2025 2025 tarihli Avrupa Gündemi köşesi
