Avrupa Ezilen Göçmenler Konfederasyonu 2026 yılının Nisan ve Mayıs aylarında düzenlediği tiyatro turnesi kapsamında, Hilal Nesin’in sahnelediği “Saç Ayağı” ve Hayko Bağdat’ın sahnelediği “Annem mi Haklı?” oyunlarını Avrupa’daki göçmen ve mülteci emekçilerle buluşturdu. Sürgünde yaşayan ve ötekileştirilen insanların hayatlarını konu eden iki oyun beğeni topladı. Hilal Nesin kadın penceresinden yaşananları anlatırken, Hayko Bağdat annesinin tavsiyeleri ve öğütleriyle yaşadıklarını karşılaştırarak çıkardığı sonuçları seyirci kitlesiyle buluşturdu. İki sanatçı, sahnedeki anlatımlarıyla artan devlet saldırılarını, baskıları, kadınlara yönelik şiddeti, insan hakları ihlallerini ve Ermenilere karşı işlenen soykırımcı suçları görünür kıldılar.
Avrupa Ezilen Göçmenler Konfederasyonu sıklıkla tiyatro turneleri düzenliyor. Yaptığı etkinliklerde değişik konuları öne çıkarıyor. Ancak bu yıl, son yıllarda insanların yaşadığı göç hikâyelerinin sebeplerine ve özüne inerek kendi varlık amacına son derece yakın bir konuyu gündemleştirmiş oldu. Oyunları izleyenler, günümüzde insanların siyasi nedenlerle nasıl yerinden yurdundan edildiğini yakından gördü. Göçe zorlanan ve her şeyini kaybeden birçok kişi, sahnede kendi hikâyesiyle karşılaştı.
Ancak dikkat çekilmesi gereken başka bir nokta var. Bazı alanlarda tiyatro etkinliği, 3 Şubat’ta tutuklanan sosyalist tutsaklarla dayanışma çalışmasına dönüştürülmüştü. Önemi bir kat daha artan bu çalışma, gerektiği gibi bir kitle çalışmasının gücünü salona taşıyamadı. Peki neden böyle oldu? Kestirmeden bir yanıtla az çalışıldığı için az sonuç alındığı söylenebilir. Ancak bu durumun vehametini yeterince ortaya koymaz. Son yıllarda yaşanan tasfiyecilik saldırısı, siyasetten uzaklaşmaya, apolitizme ve bireyselleşmeye sebep oldu. Tasfiyecilik ablukasını yıkmak ve başarılı olmak için çalışma yürüten sosyalistlerin aynı oranda daha güçlü hedeflere kilitlenmesi gerekiyordu. Daha zor koşullarda başarılı olmak için daha iyi koordinasyon, daha büyük bir kolektivizm, ortak dil ve senkronizasyon kaçınılmazdır. Böylece aslında devrimci iddiası olanların daha örgütlü çalışması hâlinde fark yaratabileceği sonucunu çıkarmamız gerekiyor.
Tiyatro sanatı özel bir sanattır. Bir gecede ya da konserde program izlemeye benzemez. Tiyatro esnasında sanatın kendisi sahnede üretildiği için, izleyen kitlenin de buna hazır olması gerekir. Örneğin oyuna geç katılan ya da oyundan erken ayrılan biri, oyunun içeriğini anlayamaz. Bu yüzden sanatsever izleyici kitlesine hitap eden bir çalışma yürütülmelidir. Yüzlerin katılımı için binlere ulaşılmalıdır. Çalışma yürüten insanların sayısı sınırlı olduğu için ön çalışma adına daha uzun bir hazırlık süresi gerekir. Katılımı artırmak için farklı araç ve yöntemler devreye sokulmalı, tabiri caizse “ezber yöntemlerin” dışına çıkılmalıdır. Ancak bu saydıklarımız hayata geçirilemediği için gösterim ve etkinliklere AVEG-KON’un kendi kitlesiyle sınırlı bir katılım oldu.
Günümüzde tüm profesyonel tiyatro ve konser organizasyonları sosyal medya reklam araçlarını yoğun kullanıyor. Artık tiyatro ve konser salonlarında biletler elden değil, dijital olarak dağıtılıyor. Avrupa Ezilen Göçmenler Konfederasyonu gibi kurumlar için böylesi çalışmalar, kitle ile temas etmenin bir aracı olduğu için sadece dijital bilet dağıtımı doğru olmamasına rağmen, gelecekte sosyal medya reklam araçlarını kullanarak çok geniş bir kitleye ulaşmak artık zorunluluktur. Alanlarda çalışmaların başında olan sosyalistler, bir sonraki sanatsal etkinliğe kadar böylesi bir çalışmanın zeminini hazırlamayı öncelikli görevler arasında saymalıdırlar.
Tüm başarılı çalışmaların sırrı kolektif çalışmada yatıyor. Tiyatro oyununun seçimi, yerel kentte çalışma yürütecek tüm yoldaşlarla birlikte kararlaştırılmalıdır. Özcesi, kolektif akıl ve emek ile, alanların ihtiyaçlarını göz önüne alarak düzenlenecek her kültürel ve siyasal etkinlik amacına hizmet edecek ve kitlelerle buluşmanın güçlü zeminlerini oluşturacaktır.
* Atılım Gazetesinin Avrupa Eki’nin (atilimavrupa1994@gmail.com) 22 Mayıs 2026 tarihli Perspektif köşesi
